Er was een tijd – en die ligt nog niet zo ver achter ons – in dewelke energie nog overvloedig en goedkoop leek.
Appartementsgebouwen werden gebouwd met het oog op functionaliteit en ruimte, maar zelden met aandacht voor thermische prestaties. Gevels bestonden vaak uit enkelsteense muren of spouwmuren zonder isolatie. Zelfs wanneer er een spouw aanwezig was, werd die meestal niet opgevuld, of gebeurde dat met materialen die vandaag als ontoereikend worden beschouwd. Warmte verdween in de winter via koude muren, en in de zomer werd het binnen al snel ondraaglijk heet.
Bewoners losten dat op met extra verwarming, airco’s of dikke gordijnen – lapmiddelen die vooral de energiefactuur deden stijgen. In mede-eigendommen was het nog complexer. Beslissingen over renovatie moesten collectief genomen worden, en isolatie stond zelden bovenaan de agenda. Het was duur en ingrijpend en de focus lag op onderhoud, niet op energetische verbetering.
Maar de wereld is veranderd. Energie is kostbaar geworden, en klimaatbewustzijn is doorgedrongen tot in de kern van onze samenleving. Vandaag beseffen we dat elke vierkante meter die we kunnen isoleren, telt. En gelukkig zijn er nu systemen zoals ETICS die het mogelijk maken om ook bestaande gebouwen efficiënt en esthetisch te upgraden.
Drie wegen naar isolatie
Wie een bestaand gebouw wil isoleren, heeft in grote lijnen drie opties:
1. Isolatie aan de buitenzijde (zoals ETICS) Voordelen: uitstekende thermische prestaties, duurzaamheid, esthetische meerwaarde, minimale hinder voor bewoners, eliminatie van koudebruggen, verhoogde vastgoedwaarde, geen verlies van binnenruimte. Nadelen: kan botsen met stedenbouwkundige regels, zoals het rooilijndecreet dat bepaalt hoe ver een gevel mag uitsteken ten opzichte van de perceelgrens.
2. Isolatie aan de binnenzijde
Voordelen: geen impact op het straatbeeld of rooilijn. Nadelen: verlies van woonoppervlakte, risico op koudebruggen en vochtproblemen.
3. Spouwmuurisolatie (indien er een spouw aanwezig is)
Voordelen: snel en relatief goedkoop. Nadelen: beperkte isolatiewaarde, niet altijd mogelijk bij oudere gebouwen en/of een te smalle spouw.
ETICS
ETICS staat voor External Thermal Insulation Composite System, wat vertaald kan worden als ‘composietsysteem voor thermische buitengevelisolatie’. Het systeem bestaat uit meerdere lagen die samen een thermisch isolerende en beschermende schil vormen rond het gebouw.
Een veelgehoorde bezorgdheid bij ETICS is het rooilijndecreet. Gelukkig is er steeds meer aandacht voor het belang van energetische renovatie, en worden uitzonderingen soms toegestaan. Toch blijft het belangrijk om dit aspect vroeg in het traject te bekijken, samen met de gemeente en een deskundige.
In België wordt het gebruik van gesloten ETICS met een ATG (Algemene Technische Goedkeuring) sterk aanbevolen. Een gesloten systeem betekent dat alle componenten als één geheel getest en goedgekeurd zijn, en allemaal worden beleverd door de ATG-houder of zijn Belgische verdeler. Dit garandeert compatibiliteit, duurzaamheid en betrouwbaarheid. Alle systemen die over een ATG beschikken kunnen op de BUtgb-website teruggevonden worden
Verder vereist een performant ETICS een correcte plaatsing. Om de kwaliteit van de uitvoering verder te versterken, ontwikkelt BCCA momenteel een vrijwillige procescertificatie voor aannemers die ETICS plaatsen. Deze certificatie richt zich op de competentie van het personeel, interne kwaliteitsborging en naleving van de uitvoeringsrichtlijnen.
Conclusie
ETICS is een veelzijdige en toekomstgerichte oplossing voor de energetische renovatie van appartementsgebouwen. Door te kiezen voor een gesloten systeem met ATG, correcte plaatsing volgens de regels der kunst, en een opgeleide (in de toekomst door BCCA gecertificeerde) aannemer, kunnen mede-eigenaars rekenen op een duurzame investering met hoge meerwaarde.
Vandaag worden ETICS niet alleen op grote schaal toegepast, maar hebben zij ook een significante impact op het energieverbruik van gebouwen. In combinatie met dakisolatie en performant schrijnwerk vormt ETICS de kern van een doordachte renovatiestrategie.
Info
Isabelle VANDENDAEL & Christophe MORDANT
BCCA - Belgian Construction Certification Association vzw
Hermeslaan 9
1931 Diegem