Wat is asbest?
Asbest is een vezelachtig mineraal dat veel wordt gebruikt in de bouw vanwege zijn isolerende eigenschappen en weerstand. Het is sinds 1998 verboden, maar het is nog steeds aanwezig in veel gebouwen. Zodra de vezels vrijkomen, blijven ze in het milieu en in het menselijk lichaam aanwezig, waar ze ernstige ziekten kunnen veroorzaken, waaronder mesothelioom (longvlieskanker).
Wat zijn de toepassingen van asbest?
Door de lage kosten en de kwaliteiten is asbest veel gebruikt in de bouw. We onderscheiden broze materialen (de gevaarlijkste) en niet-broze materialen. Een studie uit 2017 schatte dat 80 tot 90 % van de Brusselse gebouwen er nog steeds in aanwezig zijn, met name in daken, gevels, vinyltegels, isolatiematerialen of technische installaties (ketels, liften).
Wat zijn de toepasselijke wetgevingen in BHG?
De fabricage, de verkoop en het gebruik van asbesthoudende producten zijn sinds 1998 verboden in België.
Het beheer van asbest, inclusief de verwijdering, is in BHG onderworpen aan 2 specifieke wetgevingen die parallel van toepassing zijn. De federale wetgeving is gericht op de bescherming van werknemers, terwijl de regionale wetgeving tot doel heeft het milieu en het publiek te beschermen.
De regionale verordening van 2008 bepaalt de werkzaamheden voor het verwijderen of encapsuleren van asbest die een voorafgaande milieuvergunning vereisen. Een samenvattende tabel, beschikbaar op de website van Brussel Leefmilieu (BL), maakt het mogelijk te bepalen of een project al dan niet onderhevig is. Als een vergunning nodig is, wordt sterk aanbevolen om de aanvraag bij BL in te dienen, ten minste 2 maanden voor de uitvoering van het project.
Het is belangrijk om te verduidelijken dat asbesthoudende toepassingen die beschadigd kunnen worden door een verbouwing of sloop, voorafgaand aan deze werkzaamheden moeten worden verwijderd. Om aan deze verplichting te voldoen, is het daarom altijd verplicht om een destructieve asbestinventarisatie van de betrokken locaties uit te laten voeren. Als de werkzaamheden betrekking hebben op een bruto oppervlakte van meer dan 500 m², moet de asbestinventarisatie voldoen aan bijlage 1 van het asbestbesluit van 2008. Bovendien moet er bij de gemeente een voorafgaande bouwmelding worden ingediend (rubriek 28-1).
De federale wetgeving vereist op haar beurt dat elke werkgever een inventaris opstelt van al het asbest en alle materialen die asbest bevatten, binnen de plaatsen die door zijn werknemers worden bezet. Zo zouden bijvoorbeeld, als een VME een conciërge heeft, de ruimtes die door deze conciërge worden bezocht, in principe geïnventariseerd moeten zijn.
Wat met de toekomst?
Brussel Leefmilieu bereidt een nieuwe asbestverordening voor, die die van 2008 zal actualiseren na overleg met de betrokken partijen in de sector (asbestverwijderaars, inventariseerders, gemeenten, vastgoedmakelaars, enz.). Deze tekst, die ter goedkeuring aan de toekomstige regering zal worden voorgelegd, zou de uitvoering van inventarissen vóór verkoop en vóór werkzaamheden moeten opleggen.
Een vóór-verkoop-inventaris zou verplicht zijn vóór elke vastgoedoverdracht om de koper te informeren. De vóór-werk-inventaris zou elke renovatie of sloop moeten voorafgaan, ongeacht de betrokken oppervlakte.
Deze inventarissen zullen worden gecentraliseerd in een in ontwikkeling zijnde computerapplicatie en zullen een risicobeoordeling omvatten, om de noodzaak en de termijn van asbestverwijderingswerkzaamheden te bepalen. Eigenaren kunnen zo prioriteiten stellen.
Ten slotte zal de Alliance Renolution, die gefaseerd de renovatie van de Brusselse gebouwen zal opleggen om de energieprestaties te verbeteren, een directe impact hebben: voor deze werkzaamheden zal asbestverwijdering vaak noodzakelijk zijn, omdat asbest vaak aanwezig is in de betrokken gebieden.
Inventarissen, vergunningen, asbestverwijdering: de syndicus als dirigent!
Concreet organiseert de syndicus het beheer van asbest in het gebouw. Zijn taak is om te anticiperen, coördineren en controleren: een erkende inventariseerder aanstellen, de toegang organiseren, de documenten centraliseren, voldoen aan de regionale en federale verplichtingen; bij werkzaamheden, de destructieve inventarisatie in gang zetten, de conformiteit controleren (bijlage 1), de voorafgaande verklaring indienen, de vergunning volgen, gecertificeerde bedrijven selecteren, de asbestverwijdering plannen, de attesten controleren, mede-eigenaren en bewoners informeren, het technische dossier actualiseren, prioriteiten stellen, budgetteren en coördineren met Brussel Leefmilieu. Ten slotte is het controleren van de veiligheid en traceerbaarheid van afval een complexe taak, die zijn civiele (en zelfs strafrechtelijke) aansprakelijkheid kan inroepen: hier moet dus grote aandacht aan worden besteed!
Meer informatie?
Meer informatie kan worden verkregen op de website van Brussel Leefmilieu of door te schrijven naar permit_asbest@environnement.brussels.
Bovendien zou er dit jaar een asbest facilitator service moeten worden opgezet, die zowel toegankelijk is voor het publiek als voor professionals. Brussel Leefmilieu zal aanwezig zijn op de Salon van de Mede-eigendom, stand 79, om al uw vragen te beantwoorden.
1. Titel 3 met betrekking tot asbest uit boek VI van de code voor welzijn op het werk.
2. Besluit van de Regering van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest betreffende de voorwaarden die van toepassing zijn op de werf voor het verwijderen en encapsuleren van asbest van 10 april 2008.
3. https://document.environnement.brussels/opac_css/elecfile/IF_8_TableauTypeAutorisations_FR.pdf